Hồ sơ năng lực của một người làm nghề thường gồm: một đoạn ngắn nói mình làm gì giỏi nhất, những việc tiêu biểu đã làm kèm ảnh và mô tả, kinh nghiệm và những nơi đã làm, chứng chỉ nếu có, người có thể giới thiệu, và cách liên hệ. Nó cần ngắn, có bằng chứng, và hợp với người sẽ đọc nó.
Chào bạn, đây là Nhà Chuyên Môn. Mở chuyên mục hồ sơ năng lực, mình muốn nói với những người làm nghề nghĩ rằng hồ sơ là chuyện của dân văn phòng. Một người thợ giỏi có hồ sơ tốt sẽ có việc tốt hơn, giá tốt hơn, và ít phải giải thích về mình hơn.
Hồ sơ năng lực khác lý lịch xin việc thế nào?
Lý lịch xin việc kể bạn là ai: học ở đâu, làm ở đâu, từ năm nào tới năm nào. Nó trả lời câu hỏi bạn đã ở những chỗ nào.
Hồ sơ năng lực kể bạn làm được gì, và cho thấy bằng chứng. Nó trả lời câu hỏi bạn có làm được việc này cho mình không. Với người làm nghề, câu hỏi thứ hai quan trọng hơn nhiều.
Một người thợ mộc có lý lịch ghi đã làm ở ba xưởng trong mười năm, người đọc không biết tay nghề ra sao. Một hồ sơ năng lực có ảnh mười bộ tủ bếp đã làm, kèm mô tả và lời khen của khách, người đọc thấy ngay.
Hai thứ không loại trừ nhau. Khi xin việc ở công ty, thường cần cả hai. Khi chào khách tự do, hồ sơ năng lực gần như là tất cả.
Sáu phần nên có
Phần đầu là một đoạn giới thiệu ngắn, hai ba câu: bạn làm nghề gì, giỏi nhất ở mảng nào, làm được bao lâu. Ví dụ: thợ điện dân dụng, chuyên điện cho nhà phố và căn hộ, nhiều năm kinh nghiệm, đặc biệt mạnh ở sửa lỗi điện nhà cũ.
Phần thứ hai, quan trọng nhất, là những việc tiêu biểu. Mỗi việc có ảnh, một đoạn mô tả ngắn về việc gì, khó ở đâu, bạn làm thế nào, kết quả ra sao. Ba tới mười việc là đủ, chọn kỹ chứ không dồn hết.
Phần thứ ba là kinh nghiệm: những nơi đã làm, những loại công trình đã tham gia. Phần thứ tư là chứng chỉ, khoá học nếu có. Phần thứ năm là người giới thiệu: khách cũ, chủ cũ, người thầy, có tên và cách liên hệ nếu họ đồng ý.
Phần cuối là cách liên hệ, khu vực làm việc, và những loại việc bạn nhận. Rõ ràng để người đọc biết ngay có hợp không.
Chọn việc tiêu biểu thế nào?
Không phải việc nào cũng nên đưa vào hồ sơ. Chọn những việc cho thấy đúng thứ bạn muốn được thuê. Nếu muốn nhận việc sửa lỗi điện, đưa những ca sửa khó, đừng chỉ đưa những lần lắp đèn đơn giản.
Chọn đa dạng trong giới hạn mảng của mình: các loại nhà khác nhau, các mức độ khó khác nhau, để người đọc thấy bạn làm được nhiều tình huống.
Chọn những việc có ảnh rõ, có thể kể được câu chuyện. Một việc có ảnh trước và sau, có mô tả cái khó và cách giải quyết, thuyết phục hơn nhiều so với một tấm ảnh đẹp mà không có lời.
Ưu tiên những việc gần đây. Việc từ mười năm trước có thể vẫn đáng đưa vào nếu đặc biệt, nhưng người đọc muốn thấy bạn đang làm được gì bây giờ.
Ngắn gọn và hợp với người đọc
Người đọc hồ sơ thường bận. Chủ xưởng, chủ thầu, khách hàng xem lướt vài phút. Hồ sơ dài hai mươi trang thì họ không đọc hết.
Có thể làm một bản ngắn để gửi đầu tiên, và một bản đầy đủ hơn để đưa khi người ta muốn xem thêm. Bản ngắn chỉ cần giới thiệu, ba việc tiêu biểu, và liên hệ.
Điều chỉnh hồ sơ theo người đọc. Gửi cho một công ty xây dựng thì nhấn mạnh kinh nghiệm công trình lớn, an toàn, phối hợp. Gửi cho một gia đình thì nhấn mạnh sự gọn gàng, đúng hẹn, lời khen của các gia đình khác.
Hình thức không cần cầu kỳ. Một tập ảnh in có chú thích, một thư mục ảnh trong điện thoại sắp xếp gọn, hay một trang giới thiệu đơn giản trên mạng đều được. Gọn và rõ quan trọng hơn đẹp.
Cập nhật đều đặn
Hồ sơ năng lực không phải làm một lần là xong. Mỗi khi hoàn thành một việc đáng tự hào, chụp ảnh, ghi vài dòng, thêm vào kho. Định kỳ vài tháng một lần, xem lại và thay những việc cũ bằng việc mới tốt hơn.
Thói quen này còn có một cái lợi khác: nhìn lại hồ sơ theo thời gian, bạn thấy rõ mình đã tiến bộ thế nào, đúng như mình đã nói ở tập đo tiến bộ tay nghề.
Những tập tiếp theo trong chuyên mục này sẽ đi sâu vào từng phần: cách chụp ảnh công trình, cách viết mô tả, cách xin lời chứng của khách, cách làm thử khi phỏng vấn.
Việc nhỏ cho tuần này: viết đoạn giới thiệu hai ba câu về bản thân như một người làm nghề, và chọn ra ba việc bạn tự hào nhất để làm nền cho hồ sơ.
Câu hỏi thường gặp
Thợ có cần hồ sơ năng lực không?
Rất nên có, nhất là khi tự làm hoặc xin vào những nơi cạnh tranh. Hồ sơ giúp khách và người tuyển thấy tay nghề của bạn trước khi gặp, giúp bạn có việc tốt hơn.
Hồ sơ năng lực nên dài bao nhiêu?
Bản gửi đầu tiên nên ngắn, đủ để xem trong vài phút. Có thể chuẩn bị thêm bản đầy đủ hơn cho những ai muốn xem chi tiết.
Không có ảnh công trình cũ thì làm sao?
Bắt đầu chụp từ những việc tiếp theo. Với những việc cũ, có thể xin khách cho chụp lại, hoặc dựa vào lời giới thiệu của khách cũ trong thời gian đầu.
Có nên làm hồ sơ năng lực trên mạng?
Một trang giới thiệu đơn giản hoặc một bộ ảnh trên mạng giúp khách dễ tìm và dễ chia sẻ. Nhớ xin phép khách và không để lộ thông tin riêng tư của họ trong ảnh.
Người mới vào nghề làm hồ sơ năng lực thế nào?
Đưa những sản phẩm luyện tập, những việc đã phụ thầy làm có ghi rõ vai trò của mình, chứng chỉ học nghề, và lời nhận xét của người thầy. Thành thật về kinh nghiệm còn ít.
