Chụp ảnh công trình cho hồ sơ cần ánh sáng tự nhiên, góc rõ ràng, chỗ làm đã dọn sạch, có ảnh trước và sau, có ảnh cận những chi tiết thể hiện tay nghề, và cả ảnh những chỗ sắp bị che kín. Kèm theo mỗi bộ ảnh vài dòng ghi ngày tháng, việc gì, cái khó ở đâu, và luôn xin phép khách trước.
Chào bạn, đây là Nhà Chuyên Môn. Tập trước mình nói hồ sơ năng lực có những phần gì, và phần quan trọng nhất là những việc tiêu biểu có ảnh. Tập này mình nói chuyện chụp, vì nhiều thợ giỏi có công trình đẹp mà ảnh chụp lại làm nó trông như việc làm vội.
Dọn sạch trước khi chụp
Điều đầu tiên và đơn giản nhất: dọn chỗ làm trước khi chụp. Mùn cưa, vỏ bao xi măng, dụng cụ vứt bừa, dây điện thừa trong khung hình làm người xem thấy công trình chưa xong, hoặc thấy bạn làm việc bừa bộn.
Lau sạch bề mặt, nhặt hết rác, cất dụng cụ. Nếu có thể, chụp sau khi khách đã sắp đồ đạc vào, vì công trình trông sống động hơn khi đang được dùng.
Dọn sạch cũng là một phần của việc làm đúng nghề. Khách thấy bạn dọn kỹ trước khi chụp sẽ nhớ bạn là người gọn gàng.
Một bức ảnh sạch sẽ của một việc bình thường thường gây ấn tượng hơn một bức ảnh bừa bộn của một việc khó. Nhiều thợ giỏi mang theo một cái khăn khô và một cây chổi nhỏ trong túi đồ nghề, chỉ để dành cho năm phút cuối trước khi chụp và bàn giao.
Ánh sáng và góc chụp
Ánh sáng tự nhiên ban ngày là tốt nhất. Mở cửa sổ, chụp vào lúc trời sáng, tránh chụp ngược sáng làm công trình thành một mảng tối. Hạn chế dùng đèn chớp của điện thoại vì nó làm bề mặt bóng loá và mất chi tiết.
Chụp nhiều góc: một ảnh toàn cảnh cho thấy cả công trình trong không gian, vài ảnh trung cảnh cho thấy từng phần, vài ảnh cận cho thấy chi tiết tay nghề. Giữ điện thoại thẳng, các đường dọc trong ảnh nên đứng thẳng, không nghiêng.
Ảnh cận là chỗ người trong nghề nhìn vào. Mối ghép khít, đường ron gạch đều, đầu dây gọn trong tủ điện, mạch hàn đẹp. Đó là những thứ cho thấy tay nghề mà ảnh toàn cảnh không thấy được.
Chụp nhiều rồi chọn sau. Một công trình chụp hai ba chục ảnh, chọn ra năm sáu ảnh đẹp nhất cho hồ sơ.
Nếu công trình có không gian hẹp như nhà tắm hay tủ âm tường, lùi ra xa nhất có thể và chụp từ góc chéo của căn phòng. Góc chéo cho thấy được hai mặt tường cùng lúc, làm không gian trông rộng và rõ hơn so với chụp thẳng vào một mặt.
Ảnh trước và sau
Với việc sửa chữa, cải tạo, ảnh trước và sau là cách thuyết phục nhất. Một bức tường thấm ố vàng và cũng bức tường đó sau khi xử lý. Một tủ điện rối và tủ điện sau khi làm lại.
Thói quen cần có là chụp ảnh trước khi bắt tay vào làm. Nhiều thợ quên bước này, tới lúc xong mới nhớ thì đã không còn hiện trạng cũ để chụp.
Chụp ảnh trước và sau từ cùng một góc, cùng khoảng cách, để người xem so sánh dễ dàng.
Ảnh trước còn có một tác dụng khác: nó là bằng chứng về hiện trạng ban đầu nếu sau này có tranh cãi về việc bạn đã làm gì. Có những ca khách quên rằng bức tường đã nứt từ trước khi bạn tới, và một tấm ảnh chụp ngày đầu giải quyết mọi chuyện trong một phút.
Chụp chỗ sắp bị che kín
Mình đã nhắc nhiều lần trong các tập trước: chụp những chỗ sẽ bị che kín như đường ống âm tường, dây điện trong trần, lớp chống thấm dưới sàn, khung bên trong tủ.
Những ảnh này có ba công dụng. Thứ nhất, cho hồ sơ, chúng cho thấy bạn làm kỹ cả những chỗ không ai thấy, đúng điều mà khách khó tính muốn biết. Thứ hai, cho khách, chúng giúp biết bên trong có gì khi cần sửa sau này. Thứ ba, cho bạn, chúng là bằng chứng khi có tranh chấp.
Gửi cho khách một bộ ảnh chỗ khuất sau khi bàn giao, kèm vài dòng giải thích. Nhiều khách rất trân trọng điều này và lưu lại.
Với những ảnh này, có thể đặt một cây thước dây trong khung hình để thấy kích thước, vị trí.
Ghi chú kèm ảnh và tôn trọng riêng tư
Ảnh không có ghi chú sau vài năm sẽ thành một đống ảnh không ai nhớ là của công trình nào. Mỗi bộ ảnh nên có vài dòng: ngày tháng, khu vực, loại việc, cái khó, vật tư chính. Sắp xếp ảnh theo thư mục từng công trình.
Trước khi dùng ảnh cho hồ sơ hay đăng lên mạng, hỏi ý khách. Tránh để lộ số nhà, mặt người, giấy tờ, đồ đạc riêng tư, như mình đã nói ở tập giữ bí mật của khách.
Nếu khách không muốn ảnh nhà mình được dùng, có thể chỉ dùng ảnh cận chi tiết, không nhận ra được là nhà ai.
Việc nhỏ cho tuần này: ở việc tiếp theo, chụp ít nhất một ảnh trước khi làm, một ảnh chỗ sắp che kín, và một ảnh sau khi xong từ cùng góc với ảnh trước.
Câu hỏi thường gặp
Chụp bằng điện thoại có đủ cho hồ sơ không?
Đủ, nếu chụp với ánh sáng tốt, giữ máy chắc và lau sạch ống kính. Điện thoại hiện nay chụp đủ rõ cho hồ sơ năng lực và đăng lên mạng.
Có nên chỉnh sửa ảnh công trình không?
Chỉnh độ sáng, độ thẳng là bình thường. Không nên chỉnh để che lỗi hay làm công trình trông khác thật, vì khách tới xem sẽ thấy khác và mất niềm tin.
Lưu ảnh công trình ở đâu cho an toàn?
Lưu ở nhiều nơi: trong điện thoại, trên máy tính hoặc dịch vụ lưu trữ trực tuyến. Mất điện thoại là mất cả kho ảnh nhiều năm nếu chỉ lưu một chỗ.
Khách không cho chụp thì làm sao?
Tôn trọng ý khách. Bạn vẫn có thể ghi chép lại công việc bằng chữ để làm tư liệu cá nhân, và dựa vào lời giới thiệu của khách thay cho ảnh.
Ảnh công trình cũ chất lượng kém có nên đưa vào hồ sơ?
Nếu công trình đặc biệt, có thể đưa kèm ghi chú. Nhưng ưu tiên ảnh rõ, gần đây. Một hồ sơ có ít ảnh mà đẹp tốt hơn nhiều ảnh mờ.
